نظر علما راجع به نحس بودن ماه صفر چیست؟
به گزارش نور معرفت، در اعتقاد عموم شیعیان، ماه صفر معروف به نحوست است و در روایات مختلفی تأکید شده که مسلمانان در این ماه از انجام کارهای مهم پرهیز کنند و نسبت به صدقه دادن توجه بیشتری داشته باشند.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در بعضی از منابع آمده است که ماه صفر، معروف به نحوست است؛ بخصوص چهار روز آخر ماه که رحلت رسول ا... صلی ا... مقابل و آله در آن واقع شده است. در چرایی منحوس بودن ماه صفر، دلایلی همچون رحلت پیامبر اکرم (ص)، شهادت امام حسن (ع) و امام رضا (ع) در این ماه را ذکر می کنند. همین طور ابتدای ماه صفر با ورود کاروان اسرای کربلا به شهر شام مصادف است و نیز شروع جنگ صفین در اولین روز صفر بوده است.
در بعضی از روایات اسلامی آمده است که مسلمانان از انجام کارهای مهم در ماه صفر، پرهیز کنند و برای دفع آفات و بلایای این ماه خیلی صدقه دهند. بنابراین مسلمانان از این ماه به عنوان ماهی نحس و بد یُمن یاد می کنند، چون که در این ماه وحی قطع می شود. حضرت علی مقابل السلام در این مورد فرموده است: با رحلت پیامبر صلی ا... مقابل و آله چیزی قطع شد که با فوت هیچ احدی قطع نشد.
بنابر روایت مهر، شیخ عباس قمی هم در مفاتیح الجنان، در قسمت اعمال ماه صفر و هم در وقایع الایّام به موضوع نحوست ماه صفر، اشاره نموده است. در اینجا، متن گفتار این محدث بزرگ را از وقایع الایّام بیان می کنیم: «بدان که این ماه (صفر) معروف به نحوست است و شاید سبب آن، واقع شدن وفات رسول خدا صلی اللّه مقابل و آله است در آن، همان طور که نحوست دوشنبه به این سبب است و یا به سبب آن است که این ماه پس از سه ماه حرام (ذی القعده، ذی الحجه و محرم) واقع شده که در آن سه ماه، حرب و قتال نبوده و در این ماه (صفر)، آغاز به قتال می نمودند و خانه و منازل از اهلش خالی می شد.»
از پیامبر اکرم صلی ا... مقابل و آله روایت است که «هر کس بشارت به انتها رسیدن ماه صفر را به من دهد، من بشارت بهشت به او خواهم داد».
در نامگذاری این ماه، دو وجه ذکر کرده اند:
۱. از «صُفْرَة (زردی)» گرفته شده؛ برای اینکه زمان انتخاب نام، مقارن فصل پاییز و زردی برگ درختان بوده است.
۲. از «صِفْر (خالی)» گرفته شده؛ برای اینکه مردم بعد از پایان ماه های حرام، رهسپار جنگ می شدند و شهرها خالی می شد.
برخی اعمال ماه صفر
۱- در این ماه، به دادن صدقه اهتمام بیشتری شود.
پیامبر اکرم (ص) در باب صدقه دادن می فرمایند: لبخند تو بر روی برادرت صدقه است، امر به معروف و نهی از منکر کردنت صدقه است، رهنمایی کسی که راه را گم کرده صدقه است و دور کردن سنگ و خار و استخوان از طریق صدقه است.
۲- در هر صورت، از برای رفع نحوست، هیچ چیز بهتر از تصدقات و ادعیه و استعاذات وارده نیست و اگر کسی می خواهد محفوظ بماند از بلاهای نازله در این ماه، در هر روز این ماه ۱۰ مرتبه بخواند این دعایی را که «محدث فیض» روح ا... روحه، در «خلاصة الاذکار» ذکر فرمود:
یا شَدیدَ الْقُوی وَ یا شَدیدَ الْمِحالِ یا عَزیزُ یا عَزیزُ یا عَزیزُ ذَلَّتْ بِعَظَمَتِکَ جَمیعُ خَلْقِکَ فَاکْفِنی شَرَّ خَلْقِکَ یا مُحْسِنُ یا مُجْمِلُ یا مُنْعِمُ یا مُفْضِلُ یا لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ سُبْحانَکَ اِنّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمینَ فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَنَجَّیْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَکَذلِکَ نُنْجِی الْمُؤْمِنینَ وَصَلَّی اللَّهُ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِهِ الطَّیِّبینَ الطَّاهِرینَ! (مفاتیح الجنان)
ای سخت نیرو، و ای سختگیر! ای عزیز، ای عزیز، ای عزیز! خوارند از بزرگی ات همه خلقت. پس کفایت کن از من شرّ خلق خودت را، ای احسان بخش! ای نیکوکار! ای نعمت بخش! ای عطا دِه! ای که معبودی جز تو نیست! منزّهی تو! به راستی من از ظالمانم. اجابت کردیم برایش و نجاتش دادیم از غمّ و همین طور نجات دهیم مؤمنان را، و رحمت کند خدا بر محمّد و آل پاک و پاکیزه اش!
۳- «سیّد بن طاووس» نقل کرده است: در روز سوم ماه صفر، دو رکعت نماز بخوان که در رکعت اوّل سوره «حمد» و سوره «انّا فتحنا» (فتح) و در رکعت دوم سوره «حمد» و سوره «توحید» قرائت شود و بعد از سلام نماز، صد بار صلوات بفرست و صد بار آل ابی سفیان را لعنت کن و صد مرتبه استغفار نما و آنگاه حاجت خود را از خداوند بخواه. (ان شاء اللّه به هدف اجابت می رسد).(اقبال، صفحه ۵۸۷)
۴ در روز اربعین (بیستم ماه صفر) زیارت امام حسین (علیه السلام) مستحبّ است و مورد تاکید قرار گرفته. در روایتی که «شیخ طوسی» از امام حسن عسکری (علیه السلام) نقل کرده، چنین آمده است: نشانه های مؤمن پنج چیز است: به جای آوردن پنجاه و یک رکعت نماز (۱۷ رکعت نماز واجب و ۳۴ رکعت نافله) و زیارت اربعین (امام حسین (علیه السلام)) و انگشتر را بر دستِ راست نهادن، و پیشانی را به هنگام سجده بر خاک گذاردن و بسم ا... الرّحمن الرّحیم را در نماز بلند گفتن.
در ادامه نظر بعضی از علما در مورد نحوست ماه صفر را می خوانید؛
آیت ا... مکارم شیرازی:
ایام ذاتاً سعد و نحس ندارد مگر به خاطر حوادثی که در آن واقع شده و به همین علت چون در ماه صفر سه تن از معصومین علیهم السلام چشم از جهان بسته اند و همین طور مشکلاتی که برای اسرای کربلا پیش آمد، ممکنست عنوان نحس به خود گرفته باشد بعلاوه چون ماه حرام تمام می شده و باردیگر جنگ و نزاع در میان قبایل عرب صورت می گرفته است؛ و در هر صورت میتوان تاثیر آنها را با صدقه و دعا حل کرد.
آیت ا... مظاهری:
قضیّه ی نحوست برخی ایّام و ساعات، از نظر شرعی، قضیّه ی مشهوری است و انکار اصل قضیّه مشکل است. از نظر عقلی هم برهان قاطع برای انکار آن نداریم، چنان که اثبات آن نیز دلیل عقلی قوی ندارد.
آن دسته که قائل به وجود ایّام نحس بوده اند، برای اثبات این مطلب به قرآن کریم تمسّک کرده اند که می فرماید:
«فَأَرْسَلْنا عَلَیْهِمْ ریحاً صَرْصَراً فی أَیَّامٍ نَحِساتٍ »[۱]
« إِنَّا أَرْسَلْنا عَلَیْهِمْ ریحاً صَرْصَراً فی یَوْمِ نَحْسٍ مُسْتَمِرٍّ »[۲]
و همین طور به آیاتی برای سعد ایّام تمسّک کرده اند: «إِنَّا أَنْزَلْناهُ فی لَیْلَةٍ مُبارَکَةٍ »[۳]
همچنین روایاتی در این مورد در مورد سعد و نحس برخی ماه ها و روزها و ساعات وجود دارد.[۴] برخی نیز اعتقاد دارند که روز و ساعت نحس وجود ندارد و نحوستی که در قرآن کریم به آن اشاره شده است را به اعتبار مظروف دانسته اند، نه به اعتبار ظرف. بر طبق این نظریّه، آن بلای سنگین و نابود کننده که در آیات شریفه ذکر شده، نحس است و به این اعتبار، آن روزها، روزهای نحس نامیده شده اند، ولی انکار سعد و نحس ماه ها و بعضی ایّام و ساعات، با وجود روایات، کار مشکلی است.
آیت ا... علامه طباطبایی
نحوست و سعادت ایام وارد شده بیشتر از این دلالت ندارد که سعادت و نحوست به خاطر حوادثی دینی است، که بر حسب ذوق دینی و یا بر حسب تاثیر نفوس یا در فلان روز ایجاد حسن کرده، و یا موجب قبح و زشتی آن شده، و اما این که خود آن روز و یا آن قطعه از زمان متصف میمنت و یا شئامت شود، و تکوینا خواص دیگری داشته باشد، سایر زمان ها آن خواص را نداشته باشد، و خلاصه علل و اسباب طبیعی و تکوینی آن قطعه از زمان را غیر از سایر زمان ها کرده باشد از آن روایات بر نمی آید، و هر روایتی که بر خلاف آن چه گفتیم ظهور داشته باشد، باید یا حمل بر تقیه کرد و یا به کلی طرح نمود.
آیت ا... حاج میرزا جواد آقا ملکی تبریزی
معروف است که ماه صفر به خصوص چهارشنبه آخر آن نحس می باشد که در این مورد روایتی نداریم. شاید این نحوست بخاطر رحلت پیامبر اکرم (صلی ا... مقابل و آله و سلم) در این ماه و نیز این سخن پیامبر (صلی ا... مقابل و آله و سلم) باشد که فرموده اند: ((کسی که مرا به تمام شدن ماه صفر مژده بدهد، او را به بهشت بشارت می دهم)) که باین ترتیب میتوان این مطلب را ثابت کرد. و هنگامی که نحوست این ماه ثابت گردید باید به انجام اعمال مناسب در آن پرداخته، آنرا از مراسم بزرگ مصیبت دانسته و با خدای بزرگ در مورد نبودن آن حضرت (صلی ا... مقابل و آله و سلم) و از دست دادن سعادت های زمان حضور او و گمراهی مردم پس از وفاتش مناجات نموده و از سرکشی منافقین و ستم ستمکاران و پلیدی دشمنان برای او بگوید.
آیت ا... صافی گلپایگانی:
به طور مطلق چنین مطلبی ثابت نیست و به طورکلی صدقه به فقیر دافع بلاست.
آیت ا... فاضل لنکرانی:
دلیلی بر این معنا نداریم و بر فرض صحت هم با مقداری صدقه مسئله حل می شود.
آیت ا... سیستانی:
برای رفع نحسی احتمالی صدقه بدهید.
آیت ا... بهجت:
فی الجمله ثابت است و صدقه دادن دعاهای مأثوره نافع است.
به طور خلاصه ای عزیز، ای عزیز، ای عزیز! آن دسته که قائل به وجود ایّام نحس بوده اند، برای اثبات این مطلب به قرآن کریم تمسّک کرده اند که می فرماید: فَأَرْسَلْنا عَلَیْهِمْ ریحاً صَرْصَراً فی أَیَّامٍ نَحِساتٍ [۱] إِنَّا أَرْسَلْنا عَلَیْهِمْ ریحاً صَرْصَراً فی یَوْمِ نَحْسٍ مُسْتَمِرٍّ [۲] و همچنین به آیاتی برای سعد ایّام تمسّک کرده اند: إِنَّا أَنْزَلْناهُ فی لَیْلَةٍ مُبارَکَةٍ [۳] همینطور روایاتی در این مورد در مورد سعد و نحس برخی ماه ها و روزها و ساعات وجود دارد.[۴] برخی هم بر این باورند که روز و ساعت نحس وجود ندارد و نحوستی که در قرآن کریم به آن اشاره شده است را به اعتبار مظروف دانسته اند، نه به اعتبار ظرف. علامه طباطبایی نحوست و سعادت ایام وارد شده بیش از این دلالت ندارد که سعادت و نحوست به خاطر حوادثی دینی است، که بر حسب ذوق دینی و یا بر حسب تأثیر نفوس یا در فلان روز ایجاد حسن کرده، و یا باعث قبح و زشتی آن شده، و اما اینکه خود آن روز و یا آن قطعه از زمان متصف میمنت و یا شئامت شود، و تکوینا خواص دیگری داشته باشد، سایر زمان ها آن خواص را نداشته باشد، و خلاصه دلایل و اسباب طبیعی و تکوینی آن قطعه از زمان را غیر از سایر زمان ها کرده باشد از آن روایات بر نمی آید، و هر روایتی که بر خلاف آنچه گفتیم ظهور داشته باشد، باید یا حمل بر تقیه کرد و یا به کلی طرح نمود.
مطلب نورمعرفت را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان نورمعرفت در مورد این مطلب