پاسخ به یک شبهه روایی آیا بیماری فرزند کفاره گناهان والدین است؟
به گزارش نور معرفت، بعضی از آیات و روایات ممکنست در نگاه نخست، معنایی چالش برانگیز به ذهن متبادر کنند؛ اما با دقت بیشتر در مفهوم و مقصود آنها، می توان به معنایی دقیق تر رسید و از برداشت های نادرست فاصله گرفت.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در متن زیر به بررسی شبهه «بیماری فرزند و کفاره گناهان والدین» و تبیین دقیق تر این مورد می پردازیم.
تأملی در یک روایت
شاید در نگاه اول، این روایت عجیب و حتی ناعادلانه به نظر برسد. در داستانی از امیرالمؤمنین(ع) آمده است: «فِی الْمَرَضِ یُصِیبُ الصَّبِیَّ، کَفَّارَةٌ لِوَالِدَیْهِ»؛ بیماری ای که به کودک می رسد، کفاره ای برای پدر و مادر اوست. ۱
اما دقیقاً از همین جا یک شبهه شکل گرفته است:
اگر پدر و مادر گناه کرده اند، چرا باید فرزند بیمار شود؟ مگر کودک باید تاوان گناه دیگران را بدهد؟
پاسخ این است که این برداشت، یک تفاوت مهم را نادیده گرفته است: «کفاره بودن» با «مجازات شدن» یکی نیست.
روایت اصلاً نمی گوید: «خدا به خاطر گناهان پدر و مادر، کودک را مجازات می کند.»
نمی گوید: «هر کودکی که بیمار شد، حتما والدینش گناهکار بوده اند.»
و حتی نمی گوید: «علت بیماری کودک، گناهان پدر و مادرش است.»
فقط می گوید اگر کودکی گرفتار بیماری و رنج شد، این رنج می تواند برای والدین او جنبه کفاره داشته باشد.
این تفاوت، اساس پاسخ به شبهه است.
برای فهم بهتر، «کفاره» را با «مجازات» اشتباه نگیریم. وقتی می گوییم چیزی «کفاره» است، لزوماً معنایش این نیست که آن اتفاق به خاطر یک گناه خاص و برای تنبیه یک فرد بوجود آمده است؛ بلکه یعنی خداوند می تواند تحمل یک رنج و سختی را وسیله ای برای بخشودگی و جبران برخی گناهان قرار دهد.
مثلاً فرض کنید پدر و مادری صاحب فرزند بیماری می شوند. خودِ کودک امکان دارد هیچ تقصیری نداشته باشد؛ اما پدر و مادر در این راه با نگرانی، مراقبت، بی خوابی، هزینه، صبر و تحمل رنج مواجه می شوند.
روایت می گوید همین تحمل سختی می تواند برای والدین ثواب و آثار معنوی داشته باشد و حتی کفاره گناهانشان قرار بگیرد.
پس قرار نیست بگوییم: «چون پدر و مادر گناه کردند، خدا کودک را بیمار کرد.»
بلکه سخن این است: «کودک بیمار شده و این اتفاقِ سخت می تواند برای والدین، با تحمل و صبرشان، آثار معنوی و کفاره داشته باشد.»
این دو گزاره بطورکامل متفاوت اند.
یک نکته دیگر هم خیلی مهم است: ما نباید از روایت، چیزی بیشتر از آن چه می گوید برداشت نماییم.
روایت نگفته است که هر بیماری کودک، حتما نتیجه گناه والدین است.
بنابراین اگر کودکی بیمار شد، نمی توانیم به پدر و مادرش بگوییم: «حتماً گناهی کرده اید که بچه تان بیمار شده است!» چنین ادعایی از این روایت به دست نمی آید.
اتفاقاً قرآن یک اصل کلی و خیلی روشن دارد: «وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَی»؛یعنی هیچ کس بار گناه دیگری را بر دوش نمی کشد.۲
بنابراین کودک، به خاطر گناه پدر و مادرش «مجرم» نمی شود و بیماری او را نمی توان مجازات الهی برای گناه والدین دانست.
پس شبهه در حقیقت از یک جابه جایی معنایی بوجود آمده است: «کفاره برای والدین» تبدیل گشته به «مجازات کودک به خاطر والدین».
در حالی که روایت چنین چیزی نمی گوید.
حتی اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، ماجرا این گونه است:
بیماری کودک = یک رنج برای کودک
تحمل این رنج و نتایج آن = می تواند برای والدین، کفاره و سبب پاداش باشد
نه اینکه:
گناه والدین → خدا کودک را مجازات می کند.
این برداشت دوم، چیزی نیست که از متن روایت بتوان اثبات کرد.
بنابراین این روایت نه می گوید کودک گناهکار است، نه می گوید خدا بی گناهی را به خاطر گناه دیگری مجازات می کند، و نه اجازه می دهد ما هر بیماری کودکی را به گناه والدین نسبت بدهیم.
پیام روایت، نسبت دادن بیماری به گناه والدین نیست؛ سخن از این است که یک رنج ناخواسته، می تواند در زندگی والدین به مجالی برای جبران، صبر و کفاره تبدیل گردد.
و شاید همین نکته، پاسخ اصلی شبهه باشد: در روایت، «بیماری کودک» مجازات والدین معرفی نشده؛ بلکه «تحمل این رنج» می تواند برای والدین کفاره باشد.
پی نوشت:
۱. الکافی، جلد۶، صفحه۵۲
۲. ۳۵ فاطر.
منبع: حوزه
مطلب نورمعرفت را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان نورمعرفت در مورد این مطلب