مهارت های والدگری برای تشویق فرزندان به نماز از الگوی عملی تا تشویق و صبوری
نور معرفت: کارشناسان تربیت دینی اعتقاد دارند علاقه مند کردن فرزندان به نماز، بالاتر از آنکه با اجبار و تذکرهای مکرر محقق شود، به رفتار والدین، ایجاد فضای معنوی در خانه و به کارگیری روشهای تربیتی صحیح وابسته است. الگو بودن پدر و مادر، تشویق بموقع، پرهیز از سرزنش، واگذاری حق انتخاب متناسب با سن و تقویت ارتباط فرزند با مسجد و جمع های مذهبی، از مهم ترین راهکارهای تشویق کودکان و نوجوانان به برپایی نماز عنوان شده است.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، از دیگر دغدغه های خیلی از پدر و مادرها کسالت فرزندان در خواندن نماز است. در این فرصت به بیان نکات و راهکارهایی می پردازیم که هرکسی با تداوم به عمل کردن به آنها، اساسا تأثیرات خوبی در رغبت فرزندان خود به نماز مشاهده خواهدنمود.
بنابر روایت صداوسیما، درعصر حاضر چون عوامل جذب و وقت پرکن زیاد شده، ناخودآگاه می بینیم توجه به تعدادی از امور کاسته می شود. مثل درس خواندن که امروز تحت تاثیر عواملی چون رسانه های مجازی، تلویزیون، گوشی و... قرار گرفته و خانواده ها از کم توجهی فرزندانشان به این امر گله مند هستند.
از خودتان آغاز کنید
از مهم ترین عوامل در تشویق فرزندان به هرکار خوب من جمله خواندن نماز این است که والدین الگوی مناسبی در این امر بوده و پیش از هر اقدامی از خود آغاز کنند. اگر شما به عنوان والدین نسبت به نماز و توجه به اول وقت خواندن آن بی توجه هستید، نباید انتظاری از فرزندتان داشته باشید.
در دعوت فرزندان به نماز آسان گیر بوده و از حساسیت زیاد خودداری کنید. توجه داشته باشید آسان گرفتن به معنای کم کردن از دستورات الهی نیست، بلکه به این معنا است که دستورات دینی بصورت قابل فهم برای فرزندان بتناسب سن و موقعیتشان توضیح داده شود.
حجت الاسلام سیدعلیرضا تراشیون نقش والدین را در تشویق فرزندان به نماز خواندن را اینگونه بیان می کند: «تعبیری هست که می گویند تا نمازخوان هایمان نمازخوان نشوند، بی نمازها نمازخوان نمی شوند. والدین توجه داشته باشند در صورت عدم وجود عذری، به نماز اهمیت زمانی داده و در اول وقت بخوانند. 5 دقیقه قبل اذان عطر زده، جانماز و لباس آراسته پوشیده و با فراهم کردن اسباب، زمینه تشویق فرزندان به نماز را ایجاد کنند. همین طور پس از نماز هم سریع بلند نشده و 5 دقیقه سر سجاده نشسته و تعقیباتی بخوانند.»
فرزندانتان را عادت دهید
با شیوه های مختلف فرزندان خودرا پیش از بلوغ و به تعبیر روایات از هفت سالگی به نماز عادت داده و خواندن نماز را به او آموزش دهید اما مراقب باشید تا آن زمان که نماز برایش واجب نشده او را ملزم به نماز خواندن نکنید. بطورمثال پیش از اذان با کودک کمی بازی کرده، موقع اذان که شد بگویید دخترم، پسرم اذان است من می خواهم نماز بخوانم تو چه؟ دستور نداده، بلکه پیشنهاد دهید.
فشار نیاورید
- در دعوت فرزندان به نماز آسان گیر بوده و از حساسیت زیاد خودداری کنید. توجه داشته باشید آسان گرفتن به معنای کم کردن از دستورات الهی نیست، بلکه به این معنا است که دستورات دینی بصورت قابل فهم برای فرزندان بتناسب سن و موقعیتشان توضیح داده شود.
- هنگامی که نماز خواندن را به او آموزش می دهید، مستحبات را کنار گذاشته تا فرزندتان خسته و دلزده نشود.
- اگر فرزندتان برای خواندن نماز بامداد خواب ماند، او را سرزنش نکرده، به او یاد دهید تا قضای نماز را به جای آورد.
- در شروع کار، فرزندان را به سبب نحوه خواندن نماز(تند خواندن و...) سرزنش نکنید. نکته مهم در مرحله نخست اصل خواندن نماز است، حتی اگر تند خوانده شود.
- اول وقت خواندن نماز خیلی فضیلت دارد ولی واجب نیست. تراشیون ادامه می دهد: «ذهن بچه ها را فعال کرده و توپ تصمیم گیری را در زمین آنها بیاندازید. بطورمثال بگویید: دخترم، پسرم اذان این ساعت است، نیمه شب شرعی که نماز قضا می شود هم این ساعت است. شما کی می خواهی نمازت را بخوانی؟ بگذارید خودش وارد میدان عمل شده و تصمیم بگیرد. اغلب بچه ها مخصوصاً در دوران نوجوانی و جوانی وقتی تصمیمی را خودشان بگیرند به آن پایبندترهستند.»
تشویق کنید
تشویق یعنی ایجاد شوق. یاد دادن و وادار کردن با زور نتیجه ای نداشته و والدین باید جوری رفتار کنند که بچه ها خودشان به نماز رغبت پیدا کنند. به هر شکلی که می توانید موجبات تشویق و شوق نمازخواندن برای فرزندانتان را فراهم کنید. زیاد به او "بارک الله" گفته، جایزه بدهید، اظهار محبت کنید که بفهمد و قتی نماز می خواند بر محبت شما نسبت به او افزوده می شود.
استاد بهرامپور، مفسر قرآن کریم در این رابطه می گوید: «اگر فرزندتان کاهل نماز است؛ یعنی گاهی می خواند و گاهی نمی خواند، زمانیکه نماز می خواند تشویق هایی برای او درنظر بگیرید تا بداند نماز خواندن او برای شما خیلی اهمیت دارد. اگرهم اصلاً نماز نمی خواند یک جوری او بسمت نماز بیاورید که حداقل 40 روز کامل مداومت پیدا کند. بطورمثال موبایلی چیزی می خواهد، آنرا مشروط کنید به این که اگر 40 روز نمازت را بخوانی این را می خرم. بعضی بزرگان می گویند اگر کسی 40 روز نماز را به صورت کامل مداومت داشته باشد، با نماز مأنوس خواهد شد.»
همسالان را جدی بگیرید
در این میان نقش همسالان و آنهایی که با آنها رفت و آمد دارید در تشویق فرزندان به نماز خیلی کمک کننده و تاثیر گذار است. در معاشرت با خانواده های دیگر دقت کرده و اهتمام کنید که با خانواده های مذهبی و دوستان مؤمن رفت و آمد داشته باشید. تراشیون پیشنهاد می دهد: «شرایطی را فراهم کنید که دیدارهای فرزندتان با دوستانش در زمان نماز باشد. بطورمثال بگویید این هفته از زمان نماز مغرب و عشا دوستت را دعوت کن تا پس از خواندن نماز با هم درس خوانده و یا فلان بازی را انجام دهید.»
تا می توانید تذکرهایتان غیرمستقیم بوده و فقط از زبان شما هم گفته نشود.
در خانه، نماز جماعت بخوانید
فرزند خودرا از کودکی با جلسات قرآنی و مسجد آشنا کرده و او را برای رفتن به این مکانها تشویق کنید. در روزهای کرونا و زمان هایی که شرایط جهت شرکت در مساجد فراهم نیست، خانوادگی در خانه نماز جماعت بخوانید تا علاوه بر بهره مند شدن از ثواب نماز جماعت، بچه ها هم به خواندن نماز تشویق شود. به تجربه ثابت شده اگرفرزندان به مسجد نرفته، در جمع نبوده و نماز خواندن جمع را نبینند به این کار تشویق نخواهند شد. چونکه حضور در جمع مشوق انسان است، آدم بزرگ هم وقتی خودش را در جمع اهل عبادت می بیند روح عبادت بیشتری پیدا می کند.
تذکر دهید
- زمان، مکان، حال و شرایط فرزندتان را دیده و هر روز و هر لحظه تذکر ندهید.
- با فواصل طولانی تذکر داده و رد شوید.
- مراقب باشید تذکردادن هایتان منتج به گیردادن نشود.
- تا می توانید تذکرهایتان غیرمستقیم بوده و فقط از زبان شما هم گفته نشود.
در ایام و زمان هایی که شرایط جهت شرکت در مساجد فراهم نیست، خانوادگی در خانه نماز جماعت بخوانید.
از او تعریف کنید
فرزند خودرا غرق در محبت و عاطفه خود کنید. همانطور که برای کسب نمرات بالا در مدرسه یا قبولی در دانشگاه او را تشویق کرده و به او جایزه می دهید، نماز خواندن او را در مهمانی و در حضور دیگران ابراز کرده و به عنوان یک امتیاز از او تعریف نماییم.
دعا کرده و صدقه بدهید
از دیگر راهکارهای مهم برای نمازخوان شدن فرزندان، دعای پدر و مادر در حق آنها است. بطوریکه می بینیم حضرت ابراهیم(علیه السلام) برای نمازخوان شدن ذریه خود دعا می کردند. در حالات مرحوم شاه آبادی آمده ایشان مبلغی را روزانه به جهت اینکه افراد خانواده شان از مسیر خدا و اهل بیت(علیهم السلام) خارج نشوند، صدقه می دادند.
با شیوه های مختلف فرزندان خودرا پیش از بلوغ و به تعبیر روایات از هفت سالگی به نماز عادت داده و خواندن نماز را به او آموزش دهید اما مراقب باشید تا آن زمان که نماز برایش واجب نشده او را ملزم به نماز خواندن نکنید.
صبور باشید
نوجوانان به سبب تغییرات هورمونی کمی گرفتار خستگی و سستی می شوند. بدین سبب برای خواندن نماز مخصوصاً نماز بامداد با او مشاجره نکنید، بلکه او را با عناوین زیبا، نوازش و محبت از خواب بیدار کنید. در این راه صبور بوده، خودتان حداقل نیم ساعت زودتر بیدار شده، باروشن کردن چراغ ها، پخش کردن صدای اذان در خانه در کنار بستر او نماز خوانده تا مقدمات بیدار شدن او را فراهم نموده و قبل و پس از نماز خودتان او را برای خواندن نماز صدا بزنید.
نگاه ابزاری نداشته باشید
پدر و مادر جایگاه نماز را به درستی برای فرزند تحلیل کرده و از نماز استفاده ابزاری نکنند که اگر نماز بخوانی در امتحان قبول می شوی، به خواسته ات می رسی و مشکلاتت حل می شود. چون که امکان دارد پس از مدتی فرزند نماز را کنار بگذارد. گاه از نوجوان پرسیده می شود چرا نماز نمی خواند و او پاسخ می دهد که به فلان خواسته ای که از خدا داشتم و به آرزویم نرسیدم، بنابراین دیگر نماز نمی خوانم. و این به سبب همان نگاه ابزاری به نماز است که خطرات زیادی را در پی خواهد داشت.
مطلب نورمعرفت را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان نورمعرفت در مورد این مطلب