شهرت تهدیدی برای کمال عقل
نور معرفت: شهرت با بوجودآوردن خودشیفتگی، انسان را از کمال عقل دور می کند و انگیزه یادگیری را در او می کاهد. این اشتهای لایتناهی اگر با خودکنترلی و پرهیز همراه نباشد، زندگی انسان را از جنبه های روانی و اجتماعی لطمه می زند.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، شهرت طلبی در دوران ما به پدیده ای بسیار فراگیرتر از هر دوره تاریخی دیگری تبدیل گشته است. با ظهور شبکه های اجتماعی، دیگر نیازی نیست برای شناخته شدن به رسانه های سنتی مانند رادیو، تلویزیون یا روزنامه ها متوسل شوید. هر فرد می تواند رسانه شخصی خویش را داشته باشد و هر لایک، کامنت یا بازنشر، گامی در راستای افزایش شهرت است.
بنابر روایت ایکنا، در همین خصوص قاسم درزی، استادیار پژوهشکده مطالعات میان رشته ای قرآن دانشگاه شهید بهشتی یادداشتی نوشت که در ادامه می خوانیم؛
هنگامی که اشتهای سیری ناپذیر انسان برای دریافت توجه را می بینیم و این که حاضر است به خاطر آن چه کارهایی انجام دهد بیشتر از هر زمان دیگری حکمت این کلام امام رضا(ع) را درک می نماییم که: گمنامی نزد عاقل گواراتر از پُرنامی (و آوازه طلبی) است.
شهرت دیگر محدود به افراد خاص نیست و توده مردم هم هر روز با آن درگیرند. این اشتهای بی پایان، اگر با خودکنترلی و پرهیز همراه نباشد، زندگی انسان را از جنبه های روانی و اجتماعی صدمه می زند. بر خلاف تصور اولیه که شهرت ارتباطات انسانی را زیاد می کند، در حقیقت، پرنامی فرد را بیشتر به انزوا و عزلت می کشاند. حضور در اجتماع برای فرد مشهور دشوارتر می شود و اطرافیان او اغلب بیش از خودش از مزایای شهرت بهره می برند و درنتیجه شهرت اختلال جدی در روابط آزاد اجتماعی به وجود می آورد و فرد را به شکلی ایزوله (جداسازی) می رساند. این انزوا شخص را بیشتر از پیش تحت تاثیر اطرافیان نزدیک قرار می دهد و تعقل او را با سوگیری شناختی بالا همراه می سازد.
شهرت و اختلال در روابط خانوادگی
پژوهش های مختلف نشان داده اند که شهرت تاثیر منفی قابل توجهی بر روابط خانوادگی دارد، بخصوص در زنان، اما این صدمه در مردان هم به وضوح مشاهده می شود. شهرت توانایی حفظ تعادل در روابط با همسر و فرزندان را می کاهد و می تواند ضربه های جدی و گاهی غیرقابل جبران به بنیان خانواده وارد کند. این صدمه ها در زندگی گمنام و دور از توجه توده مردم، بسیار کمتر دیده می شود. به عنوان نمونه کارن وی (۱۹۹۷) در پژوهشی مفصل در چارچوب رساله دکتری خود این تاثیر را به خوبی نشان داده است.
شهرت فقط یک صدمه اجتماعی نیست و در فضای علمی هم مشکل ساز است. کریستوفر فرگوسن (۲۰۱۹) در مقاله ای معروف، شهرت را به «هیولا» تشبیه کرده که دقت و ارزش علمی تحقیقات را تهدید می کند. خیلی از پژوهش های مشهور فاقد دقت کافی بوده اند و حتی مواردی از سرقت علمی یا جعل داده در آنها گزارش شده است.
به عبارت دیگر، وقتی فردی مشهور می شود، مخاطبان کمتر به عمق و دقت محتوای او توجه می کنند و خود فرد هم اغلب گرفتار توهم دانایی می شود و احساس می کند دیگر احتیاجی به کسب دانش بیشتر و جست وجوی حقیقت ندارد، در حالیکه دانشمندان حقیقی هرچه بیشتر می دانند، جهان مجهولات بیشتری پیش روی خود می بینند. شهرت با بوجودآوردن خودشیفتگی، انسان را از کمال عقل دور می کند و انگیزه یادگیری را در او می کاهد.
در این جستار سعی کردیم با تأمل بیشتر در یکی از مؤلفه های کمال عقل از نگاه امام رضا(ع) زوایای کمتر شناخته شده آنرا بررسی نماییم. شواهد روان شناختی و علمی نشان میدهد که گمنامی بر خلاف شهرت وقتی در کنار سایر مؤلفه های عقل قرار گیرد، می تواند به اعتلا و کمال عقل کمک نماید.
منبع: نور معرفت
مطلب نورمعرفت را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان نورمعرفت در مورد این مطلب