نبردی که سرنوشت جنگ را تغییر داد
نور معرفت: عملیات بیت المقدس یکی از سرنوشت سازترین و بزرگ ترین عملیات های دوران دفاع مقدس است؛ عملیاتی که در ۱۰ اردیبهشت ۱۳۶۱ شروع شد و با آزادسازی خرمشهر بعد از ۵۷۸ روز اشغال، نقطه عطفی در تاریخ جنگ تحمیلی و حافظه ملی ایرانیان رقم زد. این عملیات با مشارکت گسترده یگان های سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی ایران انجام شد و علاوه بر نتایج نظامی، دستاوردهای سیاسی و روانی عمیقی در سطح منطقه ای و بین المللی داشت.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، ساعت ۲۲: ۵۵ دقیقه شامگاه ۱۰ اردیبهشت ۱۳۶۱ بود که رمز مقدس «یا علی بن ابی طالب(ع)» در جبهه های جنوب طنین انداز شد. این، شروعِ پایانِ یک اشغال طولانی بود. عملیاتی که امروز آنرا به نام «بیت المقدس» می شناسیم، در واقع پاسخی به ۱۹ ماه انتظار تلخ برای برگشت به شهری بود که «خونین شهر» نام گرفته بود. در این گزارش، به بازخوانیِ لحظات حساس شروع این نبرد بزرگ و استراتژی هایی می پردازیم که ورق جنگ را به سود ایران برگرداند.
سکوتِ قبل از طوفان؛ چرا ۱۰ اردیبهشت؟
پس از پیروزی خیره کننده در عملیات «فتح المبین»، ماشین جنگی ایران جان جدیدی گرفته بود. اما یک زخم عمیق بازهم بر تنِ نقشه ایران باقی بود: خرمشهر.
طراحی عملیات بیت المقدس از فروردین ۶۱ شروع شد. دشمن که در لاک دفاعی فرو رفته بود، تصور می کرد ایران برای بازسازی توان خود به ماه ها زمان نیاز دارد؛ اما فرماندهان جوان سپاه و ارتش، با جسارتی مثال زدنی، زمان را خریدند. انتخاب شب دهم اردیبهشت برای آغاز حمله، نخستین ضربه «غافلگیری» بود که محاسبات ارتش بعث را برهم زد.
پل هایی که سرنوشت را جابجا کردند
نقطه طلایی و متمایز این عملیات در همان شب اول، «عبور از رودخانه کارون» بود. در حالیکه دشمن تمرکز خودرا بر جبهه های زمینی گذاشته بود، رزمندگان ایرانی با بهره گیری از پل های پی ام پی (PMP)، در سکوت مطلق شب از کارون گذشتند.
این جابجایی عظیم نیرو و تجهیزات زرهی از عرض رودخانه، یکی از پیچیده ترین عملیات های مهندسی-رزمی در تاریخ جنگ های کلاسیک شمرده می شود. عبور از کارون سبب شد تا نیروهای ایرانی مستقیماً به جاده راهبردی اهواز-خرمشهر برسند و عقبه دشمن را هدف قرار دهند.
غافلگیری ارتش بعث در اولین ساعات
گزارش های اطلاعاتی نشان داده است که فرماندهان عراقی تا ساعت ها بعد از شروع عملیات، هنوز ابعاد گسترده حمله را درک نکرده بودند. سرعت عمل تیپ های پیاده و زرهی در همان ساعات اولیه ۱۰ اردیبهشت، منجر به تصرف بخش بزرگی از منطقه جنوب غربی اهواز شد.
دشمن که انتظار حمله از سمت شمال (جاده اهواز) را داشت، ناگهان خودرا با لشکری مواجه دید که از شرق (کارون) آمده و درحال پیشروی بسمت مرزهای بین المللی است.
وحدتِ پولادین؛ رمز موفقیت در جبهه جنوب
یکی از زیباترین قاب های تاریخ دفاع مقدس در عملیات بیت المقدس رقم خورد: وحدت فرماندهی ارتش و سپاه.
در این گزارش نباید از نقش حیاتی هماهنگی میان «قرارگاه قدس»، «قرارگاه فتح» و «قرارگاه نصر» گذشت. ترکیب تخصص کلاسیک ارتش در زرهی و توپخانه با روحیه تهاجم و بن بست شکنی نیروهای سپاه و بسیج، فرمولی را ساخت که هیچ دژ دفاعی در مقابل آن دوام نیاورد.
از ۱۰ اردیبهشت تا ۳ خرداد؛ جاده ای به سمت پیروزی
اگرچه خرمشهر در سوم خرداد آزاد شد، اما شالوده این پیروزی در همان شب ۱۰ اردیبهشت ریخته شد. فاز اول عملیات چنان ضربه مهلکی به پیکره لشکر ۹ و ۱۰ زرهی عراق وارد کرد که آنها دیگر نتوانستند آرایش تدافعی منسجمی به خود بگیرند.
در واقع، ۱۰ اردیبهشت آغازِ یک ماراتن ۲۵ روزه بود که طی آن، بیشتر از ۵ هزار کیلومتر مربع از خاک ایران آزاد شد و دنیا فهمید که موازنه قدرت در خلیج فارس تغییر کرده است.
میراثی برای امروز
امروز که به سالروز شروع این عملیات می نگریم، بیت المقدس تنها یک خاطره نظامی نیست؛ بلکه نمادی از «ممکن کردنِ غیر ممکن ها» است. عبور از کارون و رسیدن به دروازه های خرمشهر، درسی از خودباوری و برنامه ریزی دقیق بود که هنوز هم در دانشکده های نظامی جهان تدریس می شود.
۱۰ اردیبهشت، روزی است که اراده ی یک ملت، از عرض رودخانه گذشت تا به اشغال پایان دهد.
به طور خلاصه عملیاتی که امروز آن را به نام بیت المقدس می شناسیم، در واقع پاسخی به ۱۹ ماه انتظار تلخ برای برگشت به شهری بود که خونین شهر نام گرفته بود. در این گزارش نباید از نقش حیاتی هماهنگی میان قرارگاه قدس، قرارگاه فتح و قرارگاه نصر گذشت. میراثی برای امروز امروز که به سالروز شروع این عملیات می نگریم، بیت المقدس تنها یک خاطره نظامی نیست؛ بلکه نمادی از ممکن کردنِ ناممکن ها است.
منبع: nooremarefat.ir
مطلب نورمعرفت را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان نورمعرفت در مورد این مطلب