آیا می توانیم نماز نخوانیم و اذکار و تلاوت قرآن را جایگزین آن کنیم؟
نور معرفت: اذکار مختلف اثر معنوی دارند، اما نماز به عنوان «بزرگ ترین ذکر الهی»، جایگاه ویژه ای دارد و تمامی ابعاد وجود انسان را درگیر می کند. نماز نه فقط سبب اجابت دعا می شود، بلکه آثار روحی و تربیتی عمیق تری دارد، برای اینکه نماز نور روشنایی است که در مقایسه با اذکار دیگر، به عنوان طلوع خورشید اذکار بحساب می آید.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، حجت الاسلام حمیدرضا مظاهری سیف، پژوهشگر اخلاق و عرفان در پرسش و پاسخی به مسئله نماز و ذکر جایگزین پرداخت که تقدیم شما می شود.
پرسش:
«اگر کسی نماز نخواند، اما اذکار دیگر را بر زبان جاری کند یا قرآن تلاوت کند، آیا این اعمال اثر دارد و برای او مفیدست یا خیر؟»
پاسخ:
در پاسخ باید اظهار داشت که ذکر، در هر شکل آن، دارای اثر معنوی و نورانی است؛ چه بصورت تلاوت قرآن باشد، چه اذکاری دیگر.
اما نکته ای که باید به آن توجه داشت این است «نماز بزرگ ترین ذکر الهی» شمرده می شود.
در قرآن کریم آمده است: «وَ لَذِکرُ اللَّهِ أَکْبَرُ»، به همین خاطر نماز، از جنبه ی یاد خدا، خیلی والا و اثرگذار است.
اگر انسان هزاران ذکر مختلف هم بگوید، این اذکار نمی توانند جایگاه و مرتبه ای همچون نماز پیدا کنند. نماز، قالبی خاص و منحصربه فرد از ذکر است که خداوند متعال آنرا با طراحی ای دقیق، جذاب و ساده به انسان عطا کرده است. در این قالب ویژه، تمامی ابعاد وجود انسان، شامل جسم، ذهن، زبان و روح، درگیر می شود.
خداوند برای این عبادت، زمان خاصی مقرر کرده و اسرار عجیبی در آن نهفته است؛ بگونه ای که نماز را به یک ذکر فشرده و خیلی اثرگذار تبدیل نموده است.
در منابع دینی آمده است که اگر انسان برخی اذکار مستحب را ترک کند، شاید در جایگاه الزام نباشد، اما نماز از چنان اهمیتی برخوردارست که نباید ترک شود.
اهمیت این عبادت الهی به قدری است که خداوند فرموده: «اگر از میان اذکار من، برخی را نگفتی، قابل چشم پوشی است؛ اما این ذکر (نماز) را باید به جا آوری»
از دیگر خاصیت های ممتاز نماز این است که خود هدیه ای بزرگ از جانب خداوند به انسان است. به رغم آنکه واجب است، آن چنان مقام و قداستی دارد که مستحب مؤکد است بعد از اقامه ی آن، سجده ی شکر به جا آورده شود. در این سجده، انسان باید با تمام وجود بگوید: «خدایا شکرت، که این فرصت طلایی را به من دادی با تو سخن بگویم و لحظاتی در پیشگاهت بندگی کنم».
بر اساس تعالیم دینی، گفته شده است که اگر انسان بعد از نماز، سجده ی شکر به جا آورد و در آن حالت دعا کند، آن دعا رد نخواهد شد. یعنی بعد از انجام دو عمل مهم: «نماز» و «قدردانی»، نوبت اجابت خواسته های انسان از طرف خداوند می رسد. چونکه هم بندگی انجام داده و هم سپاس گزاری کرده است، و این دو مقدمه ای برای اجابت دعا هستند.
با این حال، آن چه که در نماز نهفته است، خیلی فراتر از استجابت دعاست.
اثرات روحی، اخلاقی، معرفتی و تربیتی نماز آن چنان عمیق و گسترده اند که باید در موقعیت های جداگانه به آنها پرداخت.
در نهایت، باید توجه داشت که همه ی اذکار الهی، در جای خود نورانیت، اثرگذاری و شفا بخشی دارند؛ اما تفاوت در میزان و نوع اثر است.
ذکر، همیشه ذکر است، اما نماز، در جایگاه «طلوع خورشید» ذکر قرار دارد.
اگر اذکار دیگر را به مثابه ی کبریتی در ظلمات بدانیم، نماز همان نور فراگیر صبحگاهی است که جهان را روشن می کند.
منیع: حوزه
حرف آخر اینکه پاسخ: در پاسخ باید تصریح کرد که ذکر، در هر شکل آن، دارای اثر معنوی و نورانی است؛ چه به صورت تلاوت قرآن باشد، چه اذکاری دیگر. در این سجده، انسان باید با تمام وجود بگوید: خدایا شکرت، که این فرصت طلایی را به من دادی با تو سخن بگویم و لحظاتی در پیشگاهت بندگی کنم.
منبع: نور معرفت
مطلب نورمعرفت را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان نورمعرفت در مورد این مطلب