نور معرفت

آیت ا... وحید خراسانی از چهره های ماندگار حوزه علمیه و علم اصول بود

آیت ا... وحید خراسانی از چهره های ماندگار حوزه علمیه و علم اصول بود

به گزارش نور معرفت، آیت الله رشاد در شروع درس خارج فقه القضاء، با تسلیت درگذشت حضرت آیت الله العظمی وحید خراسانی (رحمةالله علیه)، ایشان را از شخصیت های برجسته علمی و معنوی حوزه های علمیه دانست.



به گزارش نور معرفت به نقل از مهر، آیت ا... علی اکبر رشاد، رئیس شورای حوزه علمیه استان تهران، امروز سه شنبه ۲۶ آبان ماه ۱۴۰۵، در شروع درس خارج فقه القضاء، ضمن اشاره به ارتحال حضرت آیت ا... العظمی وحید خراسانی (رحمةالله علیه)، این ضایعه را فقدان یکی از شخصیت های برجسته علمی و معنوی حوزه های علمیه دانست و به تبیین ابعاد مختلف شخصیت علمی، معنوی و اجتماعی ایشان پرداخت.
وی ضمن اشاره به جایگاه ممتاز آیت ا... وحید خراسانی در دانش اصول، ایشان را از چیره دستان این دانش بنیادین در دستگاه اجتهاد برشمرد و گفت: ایشان در این حوزه، به نحوی مکتب اصولی محقق اصفهانی را بسط و توسعه دادند و غالباً در مباحث، آرای محقق اصفهانی را می پسندیدند، تبیین می کردند و به تفصیل در رابطه با آنها سخن می گفتند.
آیت ا... رشاد ضمن اشاره به توفیق حضور چندساله در محضر این مرجع فقید، آموخته های آن دوران را از ذخایر سالیان ابتدائی طلبگی خود دانست و اضافه کرد: ایشان حقیقتاً در علم اصول کم نظیر بودند، حق مطالب را ادا می کردند و مباحث را به اجمال برگزار نمی کردند. روش ایشان، روشی پژوهشی بود.

ضرورت عبور از شیوه آموزشی و رسیدن به روش پژوهشی در درس خارج

رئیس شورای حوزه های علمیه استان تهران، در ادامه با تبیین دو شیوه آموزشی و پژوهشی در تدریس خارج، گفت: در شیوه آموزشی، استاد مطالب موجود در منابع علمی و آرای بزرگانی همچون محقق خراسانی، محقق اصفهانی، آقاضیاء عراقی و میرزای نائینی را نقل و در حد توضیح و تبیین ارایه می کند؛ اما در شیوه پژوهشی، کار استاد صرفا نقل اقوال، دسته بندی و عبور از آنها یا ترجیح یکی از دیدگاه ها و اعلام نظر نیست.
وی با تاکید بر این که درس خارج باید فراتر از نقل اقوال باشد، اشاره کرد: درس خارج یعنی نگاه اجتهادی و پژوهشی به مسائل؛ یعنی محدود نشدن به یک کتاب خاص و خارج شدن از چارچوب یک متن مشخص. درس خارج به این معناست که انسان خویش را پیرو یک مدرسه و مکتب خاص، شامل مکتب فقهی یا اصولی، محصور نکند؛ بلکه با مکاتب مختلف مواجه شود، آرای متعدد را طرح کند، آنها را ارزیابی و نقد کند و احیاناً به بنای علمی و ارایه رای جدید برسد.
آیت ا... رشاد ضمن اشاره به طولانی بودن دوره اصول آیت ا... وحید خراسانی که حدود هجده سال به طول انجامید، تصریح کرد: از امثال ایشان آموخته ایم که بنا نیست صرفا یک دوره اصول را بخوانیم و تمام نماییم و از آن عبور نماییم. البته منظور این نیست که حتما باید بیست یا سی سال در درس خارج اصول حضور داشت؛ حتی لازم نیست کسی تمام این مدت را در محضر استاد باشد. مهم آنست که روش استاد را فرا بگیرد، مهارت لازم را کسب کند و جرئت علمی و توانایی مواجهه با آرای مختلف را به دست آورد.
وی تولید علم، پژوهش و احیاناً ابداع رای را از اقتضائات مرحله درس خارج دانست و اضافه کرد: بعد از آنکه طلبه چند متن و دوره آموزشی را پشت سر گذاشت و مقدمات علمی را فرا گرفت، در مرحله درس خارج، نوبت تولید علم، پژوهش و احیاناً ابداع رای است. اصل، طولانی شدن دوره نیست، بلکه کسب روش و مهارت اجتهادی است.

ضرورت جرئت علمی در نقد و بررسی آرای بزرگان

تولیت مجتمع حوزوی امام رضا(علیه السلام)، یکی از نکات مهم در راه اجتهاد را جرئت مواجهه با آرای معاصران و بزرگان دانست و اظهار داشت: گاهی ملاحظه نام و عظمت علمی شخصیت ها سبب می شود که انسان از نقد و بررسی آرای آنان خودداری کند. این خوف و احتیاط بی مورد، گاهی خود از عوامل رکود علمی می شود و چه بسا آرای خوبی وجود داشته باشد که به سبب عظمت نام بزرگان، دیده و بررسی نشود.
وی ضمن اشاره به تعبیر معروف در رابطه با رکود علمی حوزه های علمیه بعد از شیخ طوسی، گفت: این که کسی بگوید چون شیخ طوسی چنین نظری داشته است، دیگر نباید در رابطه با آن سخن گفت، امر پسندیده ای نیست. البته حفظ حرمت شخصیت علمی شیخ طوسی و دیگر بزرگان واجب است؛ اما تعصب و تسلب بی چون وچرا بر آرای آنان هیچ گاه لازم نیست و حتی مستحب هم نیست؛ بلکه در مواردی، نقد و بررسی و پژوهش در رابطه با آرای بزرگان، نه فقط مطلوب، بلکه امکان دارد به حسب مورد از وظایف علمی و شرعی باشد.
آیت ا... رشاد تاکید کرد: در درس خارج نباید این پرسش ها محور قرار گیرد که چند سال طول کشید، چه زمانی تمام می شود یا چند دوره باید خواند؛ اساساً بنا نیست صرفا اصول بخوانیم و دوره ای را به انتها برسانیم؛ بناست قوه اجتهاد را کسب نماییم، روش پژوهش را بیاموزیم، اخلاق نقد را تمرین نماییم و مهارت علمی خویش را انباشته سازیم.

همراهی باارزش آیت ا... وحید خراسانی با انقلاب اسلامی

آیت ا... رشاد در قسمت دیگری از سخنان خود، همراهی باارزش آیت ا... وحید خراسانی با انقلاب اسلامی را از دیگر ابعاد شخصیت ایشان برشمرد و گفت: ایشان در عهد امام راحل (رضوان ا... تعالی علیه) و همین طور در دوران رهبری امام شهید (رضوان ا... تعالی علیه)، همیشه همراه و حامی انقلاب بودند.
وی ضمن اشاره به این که هر فقیه و مجتهدی باید بر مبنای تشخیص و اجتهاد خود عمل کند، اضافه کرد: در پشتیبانی از انقلاب اسلامی و از جهت معنوی، شخصیت ایشان جایگاه ارزشمندی داشتند و از طرق مختلف، گاه در چارچوب پیام و گاه بصورت مستقیم، حمایت و همراهی خویش را ابراز می کردند. از جمله، به آقای شهید گفته بودند: «من هر شب برای شما دعا می کنم.»

ارادت عمیق به خاندان (علیهم السلام) و حضرت زهرا (سلام ا... علیها)

تولیت مجتمع حوزوی امام رضا(علیه السلام)، عشق، شیفتگی و دلدادگی عمیق به ساحت قدسی خاندان (علیهم السلام)، خصوصاً حضرت صدیقه طاهره فاطمه زهرا (سلام ا... علیها) را از دیگر ابعاد برجسته شخصیت آیت ا... وحید خراسانی دانست.
وی ضمن اشاره به نقل در ارتباط با حضور ایشان در تهران و دیدار با رئیس دولت در یکی از دولت ها برای درخواست اعلام تعطیلی رسمی روز شهادت حضرت زهرا (سلام ا... علیها)، تصریح کرد: ارادت ایشان به ساحت مقدس خاندان (علیهم السلام) و بیاناتی که در موقعیت های مختلف در رابطه با حضرات معصومین (علیهم السلام) داشتند، بسیار متعالی و بلندمرتبه بود؛ گویی این کلمات از مبدأ و منشاء خاصی سرچشمه می گرفت و بر مخاطبان تاثیر عمیقی می گذاشت.

جایگاه علمی و تربیت شاگردان برجسته

آیت ا... رشاد ضمن اشاره به جایگاه علمی حوزه مقدسه قم و نقش تاریخی آن در پرورش عالمان و بزرگان تشیع، آیت ا... وحید خراسانی را از فقها و بزرگان برجسته این حوزه دانست که شاگردان فراوان و برجسته ای تربیت کردند.
وی اضافه کرد: خیلی از فضلا و اساتید حوزه های علمیه، خویش را مدیون و وامدار ایشان می دانند. بخش قابل توجهی از شاگردان ایشان در نهادهای انقلاب اسلامی و نظام اسلامی مسئولیت پذیرفتند، به نظام خدمت کردند، در انقلاب ایفای نقش داشتند و عهده دار شئون مختلف نظام شدند. ایشان نیروهای فراوانی تربیت کردند که بعدها در زمینه های مختلف، کمک حال و کمک کار نظام اسلامی بودند.

تسلیت ارتحال و دعا برای حوزه های علمیه

رئیس شورای حوزه های علمیه استان تهران، در ادامه این ضایعه بزرگ را به ساحت مبارک حضرت بقیةالله الاعظم (عجل ا... تعالی فرجه الشریف)، فرزندان ایشان، شاگردان پرشمار، مقلدان، مردم ایران، شیعیان جهان و حوزه های علمیه، به ویژه حوزه اصیل و بزرگ قم، تسلیت گفت.
وی با دعا برای پر نشدن جای خالی چنین شخصیت هایی در حوزه های علمیه، گفت: ظهور چنین شخصیت هایی نیازمند گذر زمان و فراهم شدن بسترهای ضروری است و به سادگی و به سرعت نمی توان جای خالی این مردان بزرگ را پر کرد. این خلأ امکان دارد تا سالیان متمادی باقی بماند.
آیت ا... رشاد ضمن اشاره به فقدان قائد شهید عظیم الشأن و ارتحال آیت ا... شبیری زنجانی، اضافه کرد: ما هنوز داغدار فقدان قائد شهید عظیم الشأن بودیم که داغدار مرجع رجالی بزرگ، آیت ا... شبیری زنجانی شدیم و در حالیکه هنوز در سوگ این دو مرجع بزرگ و نادر روزگار بودیم، حال به سوگ مرجع و اصولی بسیار بزرگ عصر، آیت ا... وحید خراسانی، نشسته ایم.
وی در پایان، از درگاه خداوند متعال مسالت کرد که حوزه های علمیه را از وجود چنین شخصیت های بزرگ و والایی محروم نسازد و برای همه فقها، اصولیان، حکما، عالمان عامل و معلمان بزرگ در طول تاریخ نبوت، رسالت و وحیانیت، خصوصاً عالمان شیعه و شاگردان و تربیت یافتگان مکتب آنان، طلب رحمت و مغفرت کرد.
وی با تکیه بر اینکه درس خارج باید فراتر از نقل اقوال باشد، اشاره کرد: درس خارج یعنی نگاه اجتهادی و پژوهشی به مسائل؛ یعنی محدود نشدن به یک کتاب خاص و خارج شدن از چارچوب یک متن مشخص. بخش قابل توجهی از شاگردان ایشان در نهادهای انقلاب اسلامی و نظام اسلامی مسئولیت پذیرفتند، به نظام خدمت کردند، در انقلاب ایفای نقش داشتند و عهده دار شئون مختلف نظام شدند. وی با دعا برای پر نشدن جای خالی چنین شخصیت هایی در حوزه های علمیه، اظهار داشت: ظهور چنین شخصیت هایی نیازمند گذر زمان و فراهم شدن بسترهای ضروریست و به آسانی و به سرعت نمی توان جای خالی این مردان بزرگ را پر کرد.

منبع:

1405/08/26
11:40:29
5.0 / 5
4
مطلب نورمعرفت را می پسندید؟
(1)
(0)
X

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان نورمعرفت در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۴ بعلاوه ۳
لینک دوستان نور معرفت

پربیننده ترین ها

پربحث ترین ها

جدیدترین ها

نور معرفت

nooremarefat.ir - مالکیت معنوی سایت نور معرفت متعلق به مالکین آن می باشد